Sevk irsaliyesi; Bir malın sevki sırasında, düzenlenmesi zorunlu olan bir belgedir. Sevk irsaliyesinin düzenlenmesinde malın kimin tarafından taşıttırıldığı önem arz etmektedir. Malın; satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı durumlarda sevk irsaliyesi satıcı tarafından düzenlemeli. Malın; alıcıya, satıcının işyerinde teslim edildiği durumlarda ise sevk irsaliyesi alıcı tarafından düzenlenmelidir.

Sevk İrsaliyesi düzenlerken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir;

• Sevk irsaliyesi en az üç nüsha olarak düzenlenme mecburiyeti bulunduğundan, sevk irsaliyesi üç nüsha düzenlenmeli ve düzenlenen sevk irsaliyesinin iki nüshası, malı taşıyan araçta bulundurulmalıdır.

•Sevk İrsaliyelerinde gönderilen malın nev’i ve miktarı alıcının adı, soyadı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi hesap numarasının mutlak suretle yazılması gerekmektedir.

• Sevk irsaliyesi Malın taşınması sırasında mutlaka araçta bulundurulmalı.

• Mal sevkiyatının sevk irsaliyesinin düzenlendiği tarihte yapılmadığı durumlarda düzenleme tarihi ile sevk tarihleri ayrı ayrı yazılmalıdır.

• Sevk irsaliyesinin bilgisayarla düzenlenmesi ve düzenlenme tarihinden sonra malın sevk edilecek olması durumlarında, malın sevk edildiği tarihin sevk irsaliyesine elle yazılma imkânı bulunmaktadır.

• Satıcıların, araçlarına mal yükleyerek mallarını pazarlamak istemeleri durumlarında
Satıcıların kimlere ve ne miktarda mal satacakları belli olmadığından taşıtta yüklenen mallar için tek bir sevk irsaliyesi düzenlenmeli ve düzenlenen sevk irsaliyesinin müşterinin adı ve adresi bölümüne “Muhtelif Müşterilere pazarlanmak üzere” ibaresi ile taşıttın plaka numarası ve pazarlama elemanın ismi yazılmalıdır. Malın satışının yapıldığı anda malın faturası düzenlemeli ve faturaya sevk irsaliyesinin numarası yazılmalıdır.

•Satılan malların; faturaları düzenlendikten sonra sevk edilmesi halinde, faturaya malın daha sonra sevk edileceğini yazılmalıdır.

• Firmalar, üretim yaparken bazı işlemleri kendi bünyesinde yapamamakta, bu işlemler için malları başka firmalara yollamaktadırlar. Bu şekilde çalışan firmalar götürülen ve geri getirilen mallar için ayrı ayrı sevk irsaliyesi düzenlemeleri, Malların götürülmesinde düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne işlemi yapacak kimsenin adı ve soyadı, varsa ticaret unvanı, vergi dairesi ve hesap numarası ile, yapılacak işin nevi (Örneğin: “Taşlanmak üzere” şeklinde bir ibare) yazılacak, işlem gördükten sonra malın tekrar taşınmasında düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne ise, işlem türü ile işlemi yapana ilişkin bilgiler yazılacaktır.

• Numune üzerine veya tecrübe ve muayene şartıyla satım yapılmak üzere mal sevkiyatı yapılması halinde sevk edilen mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmelidir.

• Firmaların merkez, şube, ambar gibi birden fazla işyerleri varsa ve bu yerler arasında mal sevkiyatı yapılıyorsa mutlak suretle sevk irsaliyesi düzenlenmelidir. Düzenlenen sevk irsaliyelerine malın nereden nereye götürüldüğü belirtilmelidir.

• Konsinye mal satışlarında; sevk irsaliyesine, “konsinye amaçlı teslim edilmiştir” ibaresi yazılmalıdır. Konsinye mallar, V.U.K.’daki 7 günlük süreye bağlı olmaksızın, konsiye (komisyoncu) tarafından satıldığı zaman düzenlenmelidir.
SMMM Sedat ERYÜREK
muhasebenet.net