DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSULAR:

İŞİ MÜKELLEFLERİNİN İNCELEMEYLE KARŞILAŞMAMALARI İÇİN

Mükelleflerin risk analizine takılıp inceleme ile karşı karşıya kalmamaları için;

• Yaptığı her türlü işletme giderini kuruşu kuruşuna belgelendirmeli,
• Belgeyi gerçek faaliyet icra eden gerçek ve tüzel kişilerden almalı,
• Gelir idaresinin belirlediği limitin üzerindeki ödemeler ve tahsilatlar mutlaka banka, özel finans kuruluşları, postaneler gibi kurumlardan yapılmalı,
• Borç ve alacak çekleri nama yazılı olmalı, vergi dairesi, vergi kimlik TC numaralarından birisi bulunmalı,
• Hizmet sunan ve mal teslim eden şahıslar vergiden muaf ise bu kişiler adına gider belgelemek için “ Gider Pusulası” düzenlenmeli,
• Özellikle müteahhitler vergiden muaf esnaftan ( boyacı, sıvacı, su tesisatcısı vs) hizmet almaları durumunda, hizmet karşılığı ödemelerini gider pusulası ile belgelendirmeli, limitin üzerindeki ödemeler mutlaka kişi adına bankaya yatırılmalı,(VUK 323 no.lu tebliğin 4. bölümünde sayılan kurumlarda yapılan işlemler hariç)
• Proje gereği inşaatta yapılacak harcama kalemleri ve miktarları tespit edilebildiğinden(kaç ton demir, kaç metreküp beton, kaç kapı, ne kadar pencere, kaç metrekare döşeme gibi) gereksiz gider şişirmesi yapmamalı(Vergi incelemelerinde bunlar hemen tespit edilir.),
• Net alanı 150 m2 nin altındaki daire satışlarında hesaplanan kdv % 1 olarak uygulanmalı,
• Net alanı 150 m2 nin altındaki daire satışlarında kdv.nin % 18 olarak hesaplanması durumunda % 17 lik kdv.,  yersiz ve fazla alınan kdv olarak değerlendirileceğinden, indirilecek kdv ile mukayese edilmeksizin beyannamede ayrı sütunda gösterilerek doğrudan ödenmesi gerekir.(KDV genel teb. 23 ) Uygulamada bu duruma dikkat edilmeli,
• Yap satlar dahil ticari amaçlı imal edilen meskenlerin her birinin büyüklüğü net olarak 150 m2 nin altında ise bu meskenler için yüklenilen kdv.nin bir kısmı iade olarak geri alınabilmektedir. Müteahhitler bu haklarını kullanmalı,
• Kat karşılığı daire yapan müteahhitlere, arsa maliki tapudan devir yapmıyorsa, arsa sahibine verilecek daire ve işyerleri maliyeti, arsa maliyeti olarak değerlendirilmeli, arsa devri yapılıyorsa, arsa gerçek değeri üzerinden kayıtlara alınmalıdır. İnşaat maliyetini oluşturan unsurlardan olan arsanın değeri doğru tespit edilmezse, bina maliyeti düşük hesaplanacak, ilave giderlerle maliyet yükseltmek riskli olduğundan bina satış kar marjı yükselmiş olacaktır. Bu durumda göz ardı edilmemeli,
• İşletmenin aktifindeki bir arsanın mesken ve işyeri yapımı için kullanılması durumunda, yine yukarıdaki durumla karşılaşmamak için alış maliyetinin kayıtlara doğru yansıtılması çok önemli, maliyet doğru tespit edilmezse arsanın doğrudan satışında da yüksek karla karşılaşılabilinir.
• Ayrıca son yıllarda daire satışlarının bir kısmı için, bankalardan kredi kullandırılmaktadır. Bu durum aynı vasıftaki bir dairenin emsal değerini ortaya çıkarmaktadır. Dolayısıyla aynı vasıftaki daireler bu fiyatlardan belgelendirilmezse, bu bir inceleme gerekçesidir. Ayrıca kredili satışlarda satıcının, müşterinin kullandığı kredinin bir kısmını kendisinin kullandığını, kredinin yüksek çekildiği gibi iddialar maliyece kabul edilmeyebilir.
• Son olarak gelir beyan edilirken sektördeki karlılık  oranı da dikkate alınmalıdır.

İsmail PÜSKÜLLÜ